>Auto-Moto
>Aukcje
>Bilety
lotnicze
>Biuro
>Biżuteria
>Dla
dzieci
>Dom
i Ogród
>Elektronika
>Filmy
>Finanse
>Firma
>Fotografia
>Gastronomia
>Gry
>Hobby
i Kolekcje
>Inwestycje
>Internet
>Komputery
>Książki
>Maszyny
>Meble
>Militaria
>Muzyka
>Nauka-Szkolenia
>Nieruchomości
>Odzież
i Obuwie
>Podatki
>Praca
>RTV
i AGD
>Różne
>Sport
>Sztuka
i Antyki
>Telefony
>Telekomunikacja
>Towarzyskie
>Turystyka
>Usługi
>Ubezpieczenia
>Zdrowie
i Uroda
>Zwierzęta
>Dodaj
ogłoszenie
Partnerzy
portalu
|
Historia miasta Bochnia
Bochnia jest najstarszym miastem Małopolski.
Najstarsza zachowana informacja pisana o Bochni
pochodzi z 1198 r. a znajduje się w
dokumencie patriarchy jerozolimskiego Monachusa,
potwierdzającym nadanie przez rycerza Mikorę Gryfitę
- wśród innych dóbr - "sal de Bochegna" - soli z
Bochni klasztorowi Bożogrobców z Miechowa.
W 1248 r. odkryto tutaj bogate złoża soli
kamiennej a trzy lata później w 1251r.
uruchomiono jej wydobycie. W dwa lata później,
pomny na profity płynące z Bochni, książę Bolesław
Wstydliwy wydał
w Korczynie 27 lutego 1253
roku akt lokacyjny miasta Bochni z licznymi
przywilejami; miasto otrzymało polską nazwę Bochnia,
choć w akcie lokacyjnym wymieniono również niemiecką
nazwę osady Salzberg - Solna Góra (góra - ówczesna
nazwa szybu), a to ze względu na zamieszkujących
wówczas w Bochni licznych przybyszów ze Śląska.
Kopalnia przez wieki dawała utrzymanie mieszkańcom
miasta i okolicznych miejscowości. To właśnie Żupie
zawdzięcza swój prężny rozwój bocheńskie rzemiosło,
wytwarzające wyroby na jej potrzeby; pierwszy cech
powstał w 1316 roku, w latach największej świetności
miasta było ich 13.
Dzięki korzystnemu położeniu miasta przy szlakach
handlowych z Zachodu Europy na Ruś i do Azji
Mniejszej oraz z Węgier nad Morze Bałtyckie, Bochnia
została włączona w międzynarodową wymianę handlową,
stając się ważnym ośrodkiem tranzytowym. Wzrostowi
zamożności Bochni i jej mieszkańców sprzyjały liczne
przywileje książęce i królewskie. W przywileju
Bolesława Wstydliwego otrzymała Bochnia uprawnienia,
jakich nie miało wówczas żadne miasto w Polsce.
Poszerzyli je jeszcze Władysław Łokietek i Kazimierz
Wielki, któremu Bochnia zawdzięcza największy
rozkwit. Za jego panowania wzniesiono ratusz, mury
obronne, w 1357 r. powstał szpital -
przytułek dla górników, jeden z pierwszych na
ziemiach polskich. O wysokim poziomie życia w Bochni
świadczyć może fakt, iż już w XV wieku miasto
posiadało wodociąg miejski.
Okres największego rozwoju Bochni przypada na XIV -
XVI wiek. W XIV i XV wieku zaliczano ją obok Krakowa
i Sandomierza do największych miast Małopolski.
Dobrobytowi towarzyszył także rozwój kulturalny. W
średniowieczu i odrodzeniu tworzyli w Bochni liczni
malarze, rzeźbiarze, literaci zatrudniani na miejscu
bądź na zamku w pobliskim Wiśniczu. Od XV wieku
działała w Bochni szkoła miejska, ściśle związana z
uniwersytetem krakowskim. Od XVII w. miasto słynęło
z cudownego obrazu maryjnego w kościele dominikanów,
do którego pielgrzymowali mieszkańcy Małopolski,
Śląska, Spisza i Orawy; działał także klasztor
bernardynów.
Wszystkie te świadectwa świetności Bochni i zamożności
jej mieszkańców nie przetrwały niestety do naszych
czasów. Podczas wojen szwedzkich 1655 - 1657 zrujnowano
umocnienia miejskie, kościół parafialny, podupadł
ratusz. Już od drugiej połowy XVI wieku zaczął się
powolny zmierzch świetności Bochni, który później
przerodził się w upadek miasta. Rozwojem miasta
zachwiały pożary, ale najważniejszą przyczyną był
regres Żupy, który nastąpił na skutek zaniedbań w
eksploatacji złóż oraz rabunkowej gospodarki jej
administratorów. Wiek XVII był dla Bochni pasmem
ciągłych nieszczęść: epidemii, przemarszów wojsk,
podpaleń, rabunków. W połowie XVII wieku w Bochni
przebywały wojska szwedzkie, łupiąc ją doszczętnie.
W 1709 i 1751 r. miasto nawiedziły kolejne
pożary. W 1768 r. Bochnię zajęły oddziały
konfederacji barskiej, które wyparte zastały wkrótce
przez wojsko królewskie. W tym czasie miasto
siedmiokrotnie przechodziło z rąk do rąk. W lutym
1772 roku zajęły Bochnię wojska rosyjskie a w
czerwcu tego roku,
w wyniku I rozbioru Polski Austriacy,
pod rządami których pozostawała do 1918 roku. Końcem
XVIII wieku zlikwidowano oba bocheńskie klasztory
(Bernardynów i Dominikanów), rozebrano resztki murów
miejskich
i ratusz, utworzono cyrkuł bocheński -
jednostkę administracji zaborczej, sięgający na
wschodzie rzeki Białej pod Tarnowem a na zachodzie
graniczący z Krakowem. W 1867 r. cyrkuł stał się
podstawą utworzenia powiatu bocheńskiego. Siedzibą
cyrkułu został podominikański budynek (obecne Muzeum im.
St.Fischera).
W
1817 roku w Bochni założone zostało gimnazjum,
co przyczyniło się do ożywienia intelektualnego miasta.
W latach 1822 - 1826 w mieście miało przejściowo
swoją siedzibę biskupstwo tynieckie i seminarium
duchowne, co z pewnością również nie pozostawało bez
wpływu na ożywienie umysłowe miasta. Jednak faktyczne
odrodzenie nastąpiło dopiero końcem XIX wieku, do czego
niewątpliwie przyczyniło się uruchomienie w
1856
roku linii kolejowej Wiedeń - Kraków - Dębica,
przebiegającej przez Bochnię. W tym okresie wybudowano
nowe domy, kształtujące reprezentacyjne ulice. W
1908
r. powstał jeden z najnowocześniejszych wtedy
wodociągów miejskich w Galicji, w latach późniejszych
miasto skanalizowano. Kopalnia soli została
zmodernizowana, jednak szybki rozwój konkurencyjnych
salin wschodniogalicyjskich spowodował, że nigdy już nie
odzyskała swego dawnego znaczenia.
Bochnia przełomu stuleci kwitła pod względem życia
kulturalnego. W 1886 r. powstała pierwsza
biblioteka publiczna, gimnazjum osiągnęło bardzo wysoki
poziom dydaktyczny, działały liczne stowarzyszenia,
związki akademickie i inne. W 1913 r. otwarto
pierwsze stałe kino
W czasie I wojny Światowej okolice Bochni i samo
miasto były terenem walk wojsk austriackich i
rosyjskich. Armia rosyjska niechlubnie wpisała się w
karty historii miasta licznymi grabieżami i krwawymi
mordami na mieszkańcach łupionych terenów. Lata
międzywojenne zaznaczyły się pewnymi osiągnięciami w
gospodarce miasta, które nie zdołały jednak umocnić
podstaw gospodarczych Bochni, głównie z powodu kryzysu
jaki przeżywała kopalnia ( groziła jej nawet
likwidacja). Umocniły swe znaczenie władze samorządowe,
choć w latach dwudziestych miały miejsce strajki
robotnicze, a w latach trzydziestych chłopskie.
Sześć lat II wojny światowej to podobnie jak w
całym kraju, okres terroru hitlerowskiego. W grudniu
1939 roku miała w Bochni miejsce jedna z pierwszych
egzekucji na ziemiach polskich, gdzie okupant zastosował
zasadę zbiorowej odpowiedzialności. 16 grudnia 1939 r.
Jarosław Z. Krzyszkowski i Fryderyk Piątkowski -
członkowie organizacji "Orzeł Biały" wywodzącej się ze
wspomnianego już Związku Strzeleckiego dokonali
zuchwałego napadu na posterunek policji niemieckiej. W
kilkugodzinnej walce zabici zostali dwaj policjanci, w
tym komendant posterunku, ciężko ranni byli także dwaj
Polacy. Następnego dnia obaj zostali powieszeni na
słupie latarni przed posterunkiem, a w mieście dokonano
aresztowań oraz wyprowadzono z aresztu Sądu Grodzkiego
29 osób z Bochni i okolic, osadzonych tam za drobne
wykroczenia. Całą 52 osobową grupę przepędzono
z rękami
do góry na wzgórze Uzbornia, gdzie zostali
rozstrzelani.
Przez ostatnich kilkadziesiąt lat Bochnia powiększyła
swój obszar i liczbę ludności. Od 1973 r. miasto
powiększyło swe granice administracyjne o Chodenice,
Dołuszyce, Kurów, Kolanów, część Krzeczowa, Gorzkowa,
Słomki i Krzyżanowic. W wyniku zmian w podziale
administracyjnym kraju przeprowadzonych
w 1975
roku został zlikwidowany powiat bocheński a Bochnię
przeniesiono z województwa krakowskiego do
nowoutworzonego tarnowskiego. Od stycznia 1999 r.
Bochnia na powrót jest siedzibą władz powiatu
bocheńskiego i wchodzi w skład województwa
małopolskiego.
W ciągu ostatnich dziesięcioleci wybudowano nowe osiedla
mieszkaniowe z największym osiedlem Niepodległości.
Powstała nowoczesna sieć dróg. W 1984 r. oddano
do użytku obwodnicę omijającą miasto od południa, co
znacznie zmniejszyło ruch samochodowy w centrum. W tym
samym czasie wzniesiono dwa kościoły: św. Pawła Apostoła
na wzgórzu Kolanowskim i św. Jana Nepomucena w pobliżu
osiedla św. Jana. Miasto posiada sprawnie działającą
komunikację miejską i podmiejską, jest w zasadzie w
całości zgazyfikowane i skanalizowane.
Obecnie Bochnia zajmuje powierzchnię około 30
kilometrów kwadratowych, liczy blisko trzydzieści tysięcy
mieszkańców
|